www.3manage.com
لایسنس آنتی ویروس

استان ایلام فاقد سند آمایش آموزش عالی است

رئیس اسبق دانشگاه ایلام گفت: اغلب دانشگاه‌ها برای حل مشکلات استان دایر نشده‌اند بلکه هدف عمده از تأسیس دانشگاه‌ها پاسخگویی به تقاضای سیل‌آسای داوطلبان برای ورود به دانشگاه بوده است.

به گزارش سرویس دانشگاهی ایسنا، رییس دانشگاه ایلام در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ به‌تازگی به‌عنوان نخستین عضو هیئت‌علمی دانشگاه ایلام به مرتبه استادی ارتقاء یافت. به همین بهانه از وی دعوت کردیم که در قالب یک مصاحبه پیرامون وضعیت دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی استان در حوزه‌های آموزشی، پژوهشی و فرهنگی شرکت کند که حاصل این گفت‌وگو را می‌خوانید.

دکتر «محمد علی‌اکبری» با حضور در دفتر خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، منطقه ایلام، اظهار کرد: واقع امر این است که تا حدودی انتقاداتی به عدم یا ضعف نقش‌آفرینی دانشگاه‌ها در حل مشکلات استان وارد است و دلیل این نقیصه هم این است که در اکثر موارد دانشگاه‌ها را برای حل مشکلات استان دایر نکرده‌اند بلکه هدف عمده از تأسیس دانشگاه‌ها پاسخگویی به تقاضای سیل‌آسای دانشجویان برای ورود به دانشگاه و فراهم نمودن شرایط ادامه تحصیل جوانان بوده است.

وی افزود: در حال حاضر هم در بحث توسعه تحصیلات تکمیلی باز با این مشکل مواجه هستیم و به‌منظور جلوگیری از اعزام دانشجو به خارج به صورتی گسترده به گسترش تحصیلات تکمیلی روی آورده‌ایم و طبیعی است که در این رویکرد هدف اصلی آموزش است نه پژوهش یا نگاه کاربردی به علم.

جای یک دانشگاه صنعتی در استان خالی است.

علی‌اکبری بابیان اینکه بیشتر رشته‌هایی که دایر شده‌اند دانشجو مدار بوده‌اند تا جامعه مدار، خاطرنشان کرد: وقت آن رسیده است که با توجه به نیازهای جامعه و نه خواست داوطلبان اقدام به بازتعریف یا راه‌اندازی مراکز آموزشی نمائیم. به همین دلیل هم‌اینک جای یک دانشگاه صنعتی با محوریت حل معضلات صنعت موجود در ایلام خالی است.

رئیس اسبق دانشگاه ایلام بابیان اینکه عطش ورود به دانشگاه تا حدودی فروکش کرده، تأکید کرد: وقت آن رسیده که با انجام اقداماتی نظیر نیازسنجی و در نظر گرفتن اقتضائات بخش‌های مختلف جامعه و تدوین سند توسعه و آمایش آموزش عالی تجدیدنظر اساسی در رشته‌های موجود صورت گرفته و برای ایجاد رشته‌های جدید برنامه‌ریزی صورت گیرد.

استاد دانشگاه ایلام ادامه داد: متأسفانه طرح آمایش آموزش عالی استان هنوز نهائی نشده و علیرغم صراحت برنامه که باید در ذیل نقشه جامع علمی کشور تدوین می‌شد و باوجود اقدامات اولیه تاکنون تدوین نهائی نگردیده و به‌عبارت‌دیگر می‌توانم بگویم که در شرایط موجود دورنمای آموزش عالی استان هنوز مشخص نیست.

وی بابیان اینکه متولی تدوین این نقشه در سال ۸۶ دانشگاه ایلام بود که بنا بود با مشارکت دیگر دانشگاه‌ها آن را تدوین کند، گفت: کارگروه تشکیل و طرح اولیه آماده شد اما طرح اولیه نتوانست نظرات و خواسته‌های وزارت را تأمین نماید بنابراین برای اصلاح مجدد به استان برگردانده شد ولی در دوره گذشته هیچ‌گونه اقدامی برای اصلاح و نهائی سازی صورت نگرفت و الان که کمیت دانشگاه‌ها بیشتر شده ضرورت تصویب آن بیش از گذشته مشهود است.

استاد دانشگاه ایلام گفت: با توجه به سابقه مدیریت دانشگاه ایلام و نقشی که در تأسیس دانشگاه غیرانتفاعی داشته‌ام به‌ندرت اتفاق افتاده که یک دستگاه اجرایی متقاضی تأسیس یک‌رشته دانشگاهی بوده باشد.

علی‌اکبری تصریح کرد: نکته‌ی دیگر این است که شاهد پیدایش وضعیت جزیره‌ای بین دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و دستگاه‌های اجرایی و جامعه در حوزه‌های کشاورزی، صنعت، فرهنگ و خدمات هستیم و به عبارت دیگر آموزش‌های دانشگاه بدون توجه به نیازهای جامعه است و جامعه هم بدون اعتنا به دانشگاه فعالیت‌های روزمره خود راه انجام داده و راه خود را می‌رود.

رئیس هیئت امناء موسسه آموزش عالی باختر تصریح کرد: عدم ارتباط بین این حوزه‌ها سبب شده که مدارک و مدارج دانشگاهی خصلتی زینتی و منزلتی پیداکرده تا جایی که فرایند افزایش افراد مدرک دار خود به یک مشکل جدی برای جامعه تبدیل‌شده است.

علی‌اکبری در پاسخ به این سؤال که چرا دانشگاهیان به‌ویژه در استان کمتر حاضر به اظهارنظر در مسائل عمومی هستند، گفت: دانشگاهیانی که اظهارنظر می‌کنند عموماً به‌صورت شخصی این کار را انجام می‌دهند و دانشگاه به‌صورت سازمانی در مسائل عمومی جامعه ورود نمی‌کند.

وی ادامه داد: از سوی دیگر یکی از مسائل و مشکلات پیش روی دانشگاه این است که به دانشگاه به‌خصوص در حوزه علوم انسانی به‌عنوان مطب و درمانگاه نگاه نمی‌شود درصورتی‌که متخصص دانشگاهی بحث کارشناسی می‌کند و همه باید در مقابل نظر کارشناسی تسلیم باشند اما در حال حاضر چنین نگاهی وجود ندارد (و اقتداری که علوم فنی و پزشکی دارند هنوز در مورد علوم انسانی که ریشه حل مشکلات جامعه هم نزد همین علوم است پذیرفته‌نشده).

علی‌اکبری با تأکید بر اینکه برخلاف گفته برخی افراد عدم اظهارنظر دانشگاهیان تنها دلایل سیاسی ندارد، گفت: مشکلات ما هم قبل از سیاست هم بیش از سیاست است. مثلاً درحالی‌که با مشکلات اجتماعی مثل بیکاری، خودکشی و قبیله گرایی روبرو هستیم یا مسائل زیست‌محیطی جدی ایجادشده که به‌عنوان نمونه در استان ایلام بحث بلوط و مخاطرات آن جدی است دانشگاه کمتر به‌عنوان یک‌نهاد در مسئله ورود کرده و اظهارنظرها عموماً توسط اعضاء هیئت‌علمی و به‌صورت منفرد انجام می‌شود.

علی‌اکبری در ریشه‌یابی مشکل مذکور گفت: این نقیصه از دو چیز ناشی می‌شود در مرحله نخست بعضی از همکاران دانشگاهی بیشتر سرگرم کار آکادمیک شده‌اند و به همین دلیل حضور در عرصه اجتماع را فراموش کرده‌اند و از سوی دیگر جامعه نیز آمادگی لازم برای شنیدن افراد کمتر شناخته‌شده را ندارد هرچند این نکته دوم چیزی از قصور دانشگاه کم نمی‌کند.

ظرفیت پژوهشی استان افزایش‌یافته است

عضو هیئت‌علمی دانشگاه ایلام در ادامه خاطرنشان کرد: جامعه علمی و دانشگاهی استان به علت نو پا بودن بیشتر دغدغه صعود و پشت سر گذاشتن مراحل تحصیلی را داشته و پس از فراغت از تحصیل نیز به دنبال کسب درجات علمی غیر تحصیلی بوده اما نظر شخصی من این است که در حال حاضر و با عبور از این مرحله و گسترش کمی و تا حدودی کیفی فارغ‌التحصیلان و اعضاء هیئت‌علمی دانشگاه‌ها، ظرفیت پژوهشی ما افزایش‌یافته و در آینده نزدیک نتایج آن را خواهیم دید.

وی با ضروری خواندن برنامه‌ریزی و تعامل دانشگاه با جامعه و دولت، گفت: در یک مقطع زمانی ما توانستیم کل بودجه پژوهشی استان را به دانشگاه بیاوریم که این امر نشان می‌دهد اگر دانشگاه مصصم باشد این قابلیت را دارد که در پاسخگوی به مسائل جامعه و رفع مشکلات با انجام پروژه‌های تحقیقاتی نقش مورد انتظار را برآورده سازد.

وی در خصوص آسیب‌شناسی وضعیت پژوهشی دانشگاه‌ها نیز گفت: سیاست ترویج چاپ مقاله در مجلات خارجی برای پژوهش ایران پیامدهای منفی هم داشته و بنده اعتقاد راسخ دارم که چاپ مقاله در خارج لزوماً به معنای ورود ایرانیان به جامعه جهانی نیست و حقیقتاً بسیاری از این مقالات در کشورهای همسایه و رقیب چاپ می‌شود و صرفاً به بازاری برای کسب درآمد آنان تبدیل‌شده است. چاپ مقاله در مجلات پولی خارجی که پاسخی به سیاست‌های تدوین‌شده کشور ماست سبب شده که بسیاری از کشورها برای پول نویسندگان ایرانی کیسه بدوزند.

علی‌اکبری ادامه داد: الآن به دلیل سوءاستفاده‌های فراوان از این قضیه وزارت علوم مجبور است لیست‌های سیاه این قبیل مجلات را به‌صورت مستمر به‌روز نماید و نکته‌ی نگران‌کننده دیگر که وجود دارد این است که برخی مجلات خارجی وجود دارند که همه شماره‌های آن متعلق به نویسندگان ایرانی است و همان‌طور که گفتم به یک بازار کسب و کار تبدیل شده است به‌گونه‌ای که اطلاعیه‌های وهن آمیز چاپ مقاله ISI در میدان انقلاب در مقابل دانشگاه تهران نشانی از این پدیده است به‌علاوه نکته مهم‌تر هم این است که خیلی از پژوهش‌های چاپ‌شده هیچ کاربردی برای کشور ندارند و بیشتر پژوهش‌هایی آزمایشی هستند برای کسب امتیازات علمی؛ و لذا وزارت علوم لازم است با رصد این فعالیت‌ها یا زمینه ارزیابی و چاپ این آثار را در کشور فراهم نماید و یا به‌گونه‌ای سیاست‌گذاری نماید که مقالات پولی و ضعیف چاپ‌شده در خارج کشور بر آثار ارزشمند علمی داخلی ارجحیت نیابد.

تجدیدنظر در سیاست‌های ارتقاء علمی و برنامه‌های پژوهشی کشور ضروری است

وی بابیان اینکه تجدیدنظر در سیاست‌های ارتقاء علمی و برنامه‌های پژوهشی کشور ضروری است، خاطرنشان کرد: باید توسعه طرح‌های پژوهشی در مقابل چاپ مقالات پژوهشی در کشور پیگیری شود و همچنین سیاست‌ها به سمتی برود که علاقه وافر برای پژوهش‌های کاربردی و توسعه به قیمت بی‌توجهی به پژوهش‌های بنیادی و علوم انسانی صورت نگیرد واقعیتی که امروز با آن مواج‌هایم این است که زمینه نشر این دو حوزه کمتر شده است.

علی‌اکبری با تأکید بر نقش جدی علوم انسانی در ساختن دنیای جدید گفت: پژوهش در حوزه علوم انسانی با توجه به نقش جدی در جامعه نیازمند توجه ویژه و حمایت جدی نظام آموزشی و پژوهشی ماست و جای پژوهش‌های علوم انسانی کیفی را خالی می‌بینم. جند سالی است که چهره‌ی برجسته علوم انسانی در کشور ظهور پیدا نکرده است و جای بزرگان علوم انسانی خالی می‌شود درحالی‌که توفیق ما در حوزه فنی و مهندسی بیشتر است.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه ایلام درباره ضرورت ارتقاء کیفیت حوزه پژوهش در دانشگاه‌ها گفت: افزایش توان و تولید آثار پژوهشی جامعه علمی ما ضرورت به‌کارگیری روش‌های دقیق ارزیابی و درجه‌بندی پژوهشی را به یک ضرورت تبدیل ساخته است؛ زیرا در غیاب سیاست‌های روشن به‌جای پژوهشگران فرهیخته با پژوهشگرانی که آثار خود را با پول چاپ کرده‌اند عوض شده است بنابراین با ممیزی علمی بایستی در جهت جدا ساختن پژوهش ناب از متوسط و ضعیف و ترویج پژوهش‌هایی محل رجوع و مرجع حرکت کنیم.

وی از روزآمد نبودن سرفصل‌ها و متون آموزشی در دانشگاه‌ها انتقاد و تصریح کرد: درحالی‌که سرفصل‌های آموزشی بیشتر جنبه توصیه‌ای دارند و استاد دارای اختیارات گسترده‌ای برای روزآمد کردن است – که البته در جای خود این اختیار داشتن هم خوب است و هم بد- و اگر اساتید مایل باشند هیچ محدودیتی برای استفاده از منابع جدید ندارند و اگر هم در این راستا تلاشی صورت نمی‌گیرد این عدم روزآمدی به اساتید بازمی‌گردد و نه دانشگاه‌ها، چون‌که دانشگاه‌ها اختیاری در این زمینه ندارند.

علی‌اکبری پیرامون کمیت و کیفیت پائین فعالیت‌های فرهنگی در دانشگاه‌ها اظهار کرد: اولاً چند سالی است که کسلی و کسادی برنامه‌های فرهنگی در دانشگاه‌ها به پدیده فراگیری تبدیل‌شده است و ثانیاً در سال‌های اخیر به مسائل و فعالیت‌های فرهنگی از عینک سیاست نگریسته می‌شد که فرجام این نگاه این بود که فرهنگ در دانشگاه ذیل سیاست قرار گیرد و با افزایش مجادلات سیاسی زیبائی‌های فرهنگ را تحت شعاع خود قرار دهد.

کار فرهنگی باعث شادابی و نشاط در دانشگاه می‌شود

وی با اشاره به اینکه هرگاه در اجرای برنامه‌های فرهنگی ملاحظات متعددی صورت بگیرد روند فعالیت‌ها کند می‌شود، تصریح کرد: اعتقاد راسخ دارم هرگاه کفه فعالیت فرهنگی سنگین شده کفه فعالیت‌های انضباطی کمتر شده و اگر این دو مقوله را در یک ترازو قرار دهیم کاملاً مشخص است که فعالیت فرهنگی و موارد انضباطی یک رابطه معکوس دارند و هرگاه کار فرهنگی شاداب‌تر و پررونق‌تر می‌شود و انرژی دانشجو به سمت هنر و فعالیت‌های فرهنگی هدایت می‌شود به همان نسبت اقدامات انضباطی کاهش می‌یابد.

قدرت دانشگاه می‌تواند همه را به تمکین و تحسین وادار کند

استاد دانشگاه ایلام با اشاره به مکمل بودن فعالیت‌های آموزشی و فرهنگی در تربیت دانشجویان، گفت: فردی که از دانشگاه خارج می‌شود باید دو قابلیت داشته باشد که هم دانش داشته باشد و هم بینش دانشگاهی پیدا کند حوزه فرهنگ حوزه بینش است اگر ما می‌خواهیم فارغ‌التحصیلان ما آمادگی حضور در عرصه‌های اجتماعی را داشته باشند باید در زمان تحصیل در دانشگاه فعالیت‌های متناسب فرهنگی برای آنان تدارک ببینند. حقیقت امر این است که دانشگاه از قدرتی برخوردار است که می‌تواند همه را به تمکین و تحسین خود وادار کند.

علی‌اکبری در ادامه خاطرنشان کرد: با عنایت به اختیارات گسترده هیئت نظارت دانشگاه برای صدور مجوز کانون‌های دانشجویی ذیل آئین‌نامه این امکان وجود دارد که متناسب با علاقه‌مندی و نیاز دانشجویان ابتکار و نوآوری صورت گرفته و ضمن پرهیز از کلیشه‌ای و قالبی شدن فعالیت‌های فرهنگی زمینه‌های رشد و ارتقاء دانشجویان و درنتیجه جامعه از خلال دانشگاه فراهم شود.

وی ادامه داد: درحالی‌که که دانشجویان در حوزه آموزش با عناوین درسی مصوب و از پیش تعیین‌شده مواجه هستند به وجهی که هرگونه دگرگونی به‌سختی ممکن است اما در حوزه فرهنگی اگر گروهی از دانشجویان بخواهند می‌توانند یک کانون تشکیل دهند و یک کار نویی را ایجاد کنند که این خصیصه می‌تواند در پویائی و نشاط و سرزندگی دانشگاه مؤثر باشد.

رئیس اسبق دانشگاه ایلام تأکید کرد: با توجه به تعیین تکلیف پارک علم و فناوری در استان فکر می‌کنم هر چه زودتر باید این مرکز با تجمیع مراکز رشد و کمک به ایجاد و توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان زمینه‌ساز حرکت استان به‌سوی فعالیت‌های دانش‌بنیان باشد.

وی ادامه داد: این فعالیت جدید جایگزین فعالیت‌های موجود و رایج در دانشگاه‌ها نیست امیدواریم که این مأموریت جدید با استفاده از ظرفیت دانشگاهیان و مدیریت استان زمینه جدیدی از کارآفرینی و تبدیل علم به ثروت و ثبت اختراع در جامعه ایجاد نماید.

وی در خصوص راهکاری برای گسترش رابطه رسانه‌ها و دانشگاهیان گفت: رسانه عموماً در حوزه عمومی رشد کرده و با زبان عمومی سخن می‌گویند و دانشگاه‌ها دارای زبان و گفتمان تخصصی هستند و آمادگی حضور در حوزه عمومی را ندارند؛ اما برای گفتگو با رسانه‌های تخصصی آمادگی دارند و اگر رسانه‌های حرفه‌ای و تخصصی به سمت دانشگاه بیایند این آمادگی در دانشگاه وجود دارد و بهتر هم این است که رسانه‌های حرفه‌ای به سمت دانشگاه بیایند زیر واژگان علمی و درک مشترک مخاطب و افراد لازم است.

ایسنا به تمام معنی یک رسانه دانشگاهی است

وی در پایان ضمن تحسین استقامت و پایداری ایسنا بر اصول کار حرفه‌ای گفت: یکی از مشکلات جامعه ما این است که افراد در رأی و اصول کاری خود پایدار نیستند اما ایسنا در طی این سال‌ها و به‌رغم نامهربانی‌های فراوانی که دید ولی خوب و سالم ماند و همچنین یکی دیگر از مزیت‌های ایسنا این است که در دانشگاه حضور دارد و همین‌که اخبار دانشگاه، پیشرفت‌های دانشگاه را مخابره می‌کند نشان می‌دهد که ایسنا یار دانشگاه‌ها است. بنده هم در استان و چه در سطح ملی برای این رسانه حرفه‌ای و دانشگاهی آرزوی توفیق دارم و آغازین روزهای ورود به شانزدهمین سال فعالیت ایسنا را تبریک می‌گویم و معتقدم ایسنا به تمام معنی یک رسانه دانشگاهی است.

انتهای پیام

مطالب مرتبط

برنامه‌های دانشگاهها برای بزرگداشت روزشهدا
بیست و سومین جشنواره تقدیر از برگزیدگان کتاب سال دانشگاهی برگزار شد
تحصیل ۲۸ هزار دانشجو در دانشگاه​های دولتی خوزستان
بیانیه وزارت علوم به مناسبت روز ملی راهیان نور
راه اندازی سیستم اتوماسیون خوابگاه‌ها در دانشگاه شهید چمران
تقدیر از بازنشستگان دانشگاه الزهرا با کاشت نهال
تخصیص ۷۰۰ میلیارد تومانی به طرح‌های عمرانی دانشگاه آزاد در سال آینده
تدریس جراحی مغز و اعصاب از راه دور به دانشجویان افغانستان

یک نظر بگذارید

دسته‌ها

اين سايت را حمايت مي کنم